Zapaść alkoholowa

23 stycznia, 2022




Lekarze są ze sobą zgodni – napoje alkoholowe są jednym z przyczyn pogorszenia stanu narządów wewnętrznych oraz psychiki. Tym samym spożywany etanol w mniejszym lub większym zakresie wywołuje lub przyspiesza rozwój różnych chorób, a także jego działanie może wywołać nagłe zagrożenie życia. Bardzo groźnym skutkiem nadużywania alkoholu jest zapaść alkoholowa, typowa dla osób uzależnionych. Jej ostateczną konsekwencją bardzo często jest śmierć

Co ciekawe, zapaść alkoholika kojarzona głównie z alkoholikami, może przytrafić się także tym osobom, które jednorazowo sięgnęli po zbyt dużą dawkę napoju procentowego.

W niniejszym artykule zaprezentowano przyczyny, objawy, a także sposób pomocy przy zapaściach alkoholowych.

Czym jest zapaść alkoholowa?

O zapaści alkoholowej mowa w sytuacji, kiedy pod wpływem toksycznego działania alkoholu na organizm, człowiek doznaje zapaści krążeniowej. Wyjaśniając czym jest zapaść krążeniowa, warto posłużyć się definicją mówiącą o tym, iż polega ona na spadku ilości krwi, jaka pompowana jest przez serce. Może także dojść do zmniejszenia stosunku objętości krwi w porównaniu do objętości naczyń krwionośnych. W takiej sytuacji organizm reaguje spadkiem ciśnienia tętniczego, a w konsekwencji dochodzi do niedotlenienia mózgu oraz wszelkich innych organów w ludzkim ciele. Nie ma wątpliwości, że stan ten jest wyjątkowo niebezpieczny. Doprowadza do niewydolności narządów, a w najgorszym przypadku może dojść do śmierci.

Ze względu na fakt, iż zapaść alkoholowa to przypadek nie tylko alkoholików w głębokim stanie uzależnienia, ale także osób, które jednorazowo spożyły zbyt dużą dawkę napoju wyskokowego, nigdy nie można mieć pewności, ile alkoholu bezpiecznie można skonsumować, ponieważ człowiek nie jest w stanie przewidzieć, jaka konkretnie dawka okaże się być toksyczna. Jest to uzależnione od różnych czynników, takich jak wiek danej osoby, tempo picia, a także ogólny stan zdrowia danej osoby.

Objawy zapaści alkoholowej

Zapaść krążeniowa daje następujące objawy:

  • Problemy z oddychaniem i duszności,
  • Zawroty głowy,
  • Niepokój i lęk,
  • Ból w obrębie klatki piersiowej lub ucisk,
  • Wymioty,
  • Nudności,
  • Uczucie zimna,
  • Drętwienie i mrowienie w palcach na dłoni.

Powyższe objawy należy potraktować jako sygnał ostrzegawczy. Tym samym mimo, iż są częste, to nie występują zawsze u każdej osoby doznającej zapaści. Realne objawy zapaści wywołanej toksycznym działaniem alkoholu są następujące:

  • Bladość skóry lub jej siność,
  • Nadmierne pocenie się,
  • Problemy z oddychaniem – płytki i częsty oddech,
  • Słabo wyczuwalne, aczkolwiek przyspieszone tętno,
  • Ogólne zmęczenie i brak sił,
  • Wzmożone pragnienie,
  • Omdlenie,
  • Utrata świadomości lub kontaktu z rzeczywistością.

Pierwsza pomoc w przypadku wystąpienia zapaści krążeniowej

Pierwsza pomoc przy rozpoznaniu zapaści polega na niezwłocznym wezwaniu pogotowia i dokładnym opisaniu sytuacji. Ważne, aby do przyjazdu pogotowia nie tracić kontaktu z osobą poszkodowaną i zapewnić jej opiekę. Dzwoniąc pod numer alarmowy należy bezwzględnie stosować się do poleceń do wydawanych przez dyspozytorów poleceń. Nie należy się rozłączać aż do przyjazdu karetki.

Osobę poszkodowaną należy ułożyć w bezpiecznej pozycji bocznej ustalonej. W takiej sytuacji, jeżeli Pacjent zwymiotuje, to przynajmniej nie zachłyśnie się i nie zadławi własnymi wydzielinami.

Dalsza pomoc udzielana jest przez zespół ratowniczy. W pierwszej kolejności usuwane są toksyny z organizmu. Często ma ono formę detoksu lub odtruwania alkoholowego. Kolejnym krokiem jest postępowanie terapeutyczne lub psychoterapeutyczne. Zaleca się, aby objąć taką opieką również osoby najbliższe, ponieważ u nich często wykształca się współuzależnienie. W takiej sytuacji nie dostrzegają one problemu, a nawet jeżeli zdają sobie sprawę z choroby alkoholika, to niewłaściwie na nią reagują i przyjmują błędne strategie w walce z używką. Dzięki wspólnej terapii można nauczyć się żyć bez alkoholu oraz wartościowych strategii współpracy z osobą wychodzącą z alkoholizmu.

Leczenie zapaści alkoholowej

Warto mieć świadomość, że zapaść alkoholowa nie stanowi jednostki chorobowej. Tym samym nie istnieje konkretnie opracowany schemat jej leczenia. Lekarze skupiają się wokół skutków zapaści, a także wywołanego przez nią uszkodzenia narządów. Najważniejszym zaleceniem dla Pacjenta podczas zdrowienia jest konieczność zachowania całkowitej abstynencji alkoholowej. Jest to ważne, ponieważ po przebyciu zapaści krążeniowej wywołanej toksycznym działaniem alkoholu, podczas rekonwalescencji Pacjent źle się czuje i ogólnie znajduje się w gorszej kondycji i w gorszym stanie zdrowia. W takiej sytuacji nawet niewielka ilość alkoholu może wywołać kolejną zapaść. Idąc dalej – jedynie trzeźwe życie i wygrana z nałogiem pozwolą osoby uzależnionej uchronić się przed zapaściami w przyszłości. Czasami konieczna jest pomoc specjalistów. Przykładowo, warto zgłosić się do specjalistycznych ośrodków terapeutycznych. Niezależnie od tego, jak bardzo zaawansowana jest choroba alkoholowa, nigdy nie jest za późno, aby odwrócić ten stan – oczywiście przy aktywnym udziale Pacjenta i jego szczerej chęci wyzdrowienia.

Przyczyny zapaści alkoholowej

Sama zapaść krążeniowa może wystąpić z różnych przyczyn. Zatrucie alkoholowe i działanie toksyn to tylko jedne z nich. W takiej sytuacji człowiek spożywa nadmierną jego ilość w czasie, w którym nie jest możliwe równoległe jego trawienie. Sprawę komplikuje jednak fakt, że zapaść krążeniowa na wczesnym etapie daje objawy, które łatwo połączyć z działaniem alkoholu, nie spodziewając się nawet, że są one efektem nadmiernej toksyczności. Typowe są tutaj zawroty głowy i nudności. Czasem jest też tak, że pierwsze objawy niewydolności nie zdążą się ujawnić. Przykładem takiej sytuacji jest spożywanie alkoholu w ramach różnych zabaw alkoholowych, np. podczas imprez. Dzieje się tak, ponieważ tempo picia w takiej sytuacji jest raczej szybkie. Tym samym, stężone efekty następują opóźnione. Większe ryzyko na wystąpienie zapaści po alkoholu posiadają osoby dodatkowo palące papierosy. Co więcej, udowodniono, że pijąc alkohol człowiek ma większą ochotę na tytoń, przez co pali więcej. Podobna zależność dotyczy narkotyków.

Pomocnicze metody w leczeniu alkoholizmu

Współcześnie Pacjenci mają szereg możliwości pozwalających wyjść z uzależnienia. Jednym z nich jest zastosowanie Disulfiramu. Jest on głównym składnikiem wszywki alkoholowej Esperal, która zalicza się do terapii awersyjnej. Można przyjść, że na skutek świadomości działania wszywki i konsekwencji łączenia Disulfiramu z etanolem, Pacjent wytworzy w swojej podświadomości pewien rodzaj psychicznej blokady, która skutecznie powstrzyma go przed sięgnięciem po kolejna dawki alkoholu, pozwalając na zachowanie trwałej abstynencji.

Specyficzne działanie Esperalu polega na zablokowaniu dehydrogenazy aldehydowej, czyli enzymu odpowiedzialnego za trawienie alkoholu. Produkowany jest on przez wątrobę. Szacuje się, że w ciele człowieka zaszytego, jeżeli dojdzie do akty picia, stężenie głównego metabolitu alkoholu, czyli aldehydu octowego rośnie nawet dziesięciokrotnie (porównując poziom ten do standardowej wartości). W takiej sytuacji dochodzi już po kilku minutach do wystąpienia wzmożonych i znacznie bardziej dokuczliwych objawów klasycznego zatrucia alkoholowego. W ten sposób Pacjent w obawie o swoje zdrowie i dobre samopoczucie, rezygnuje z dalszego picia. Tym bardziej, że reakcja ta nie tylko poważnie szkodzi zdrowiu, np. poprzez trwałe uszkodzenie narządów wewnętrznych, ale może w skrajnych przypadkach doprowadzić do utraty życia. Warto mieć świadomość, że Esperal podaje się jedynie tym osobom, które świadomie zgodzą się na jego zastosowanie, posiadają odpowiednią wiedzę na temat działania wszywki, a także pisemnie wyrażą zgodę na zabieg implantacji. Wszywka alkoholowa jest znacznie bardziej skuteczna w sytuacji, kiedy jej działanie zostanie uzupełnione innymi działaniami. Warto tu wymienić psychoterapię, będącą fundamentem wszelkich trwałych zmian, uczęszczanie do grup samopomocowych, np. AA, a także odtruwanie alkoholowe.